Karbonmonoksit Dedektörü Nereye Takılır? Sobalı ve Kombili Evde Doğru Konum ve Seçim

Karbonmonoksit dedektörü yakıtlı cihazın odasına, cihazdan 1-3 metre uzağa ve uyunan odaya takılır. Sobalı ve kombili evde konumu, seçimi ve alarm anında yapılacakları anlattık.

6 dk okuma
Lavabo sifonu montajı

Kısa cevap: Karbonmonoksit dedektörünü soba ya da kombi gibi yakıtlı cihazın bulunduğu odaya, cihazdan yatay olarak 1-3 metre uzağa takın. Duvara monte ediyorsanız kapı ve pencerenin üst hizasından yukarıda, tavandan en az 15 cm aşağıda; tavana monte ediyorsanız duvardan en az 30 cm uzakta olmalı. Cihaz başka bir odadaysa ikinci dedektörü uyunan odaya koyun. Modelinizin kılavuzu farklı bir ölçü veriyorsa kılavuza uyun.

Karbonmonoksit Dedektörü Nereye Takılır? Temel Kural

Karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur; evde birikmesini koku ya da gözle fark edemezsiniz. Yoğunluğu havaya yakın olduğu için tabana çökmez. Yanma gazıyla birlikte ısınıp yükselir, sonra odaya dağılır. Bu yüzden dedektörü süpürgelik hizasına koymak yanlış, cihazın tam tepesine koymak da yanlıştır.

  • Yatay mesafe: Yakıtlı cihazdan 1-3 metre. Daha yakında yanma anındaki kısa süreli gaz yanlış alarm verebilir, daha uzakta uyarı gecikir.
  • Duvar montajı: Kapı ve pencere üst hizasının üzerinde, tavandan en az 15 cm aşağıda.
  • Tavan montajı: Duvardan ve aydınlatma armatüründen en az 30 cm uzakta.
  • Uyunan oda: Yatağın yanında, uyurken nefes aldığınız yüksekliğe yakın bir noktada. Asıl amaç alarmın sizi uyandırmasıdır.

Sobalı Evde Dedektör Konumu

Sobalı evde ilk dedektör sobanın bulunduğu odaya takılır. Sobayı karşıdan gören, perde ya da dolap arkasında kalmayan bir duvar seçin ve mesafeyi sobanın gövdesinden ölçün. Oda küçükse ve 1 metreyi sağlayamıyorsanız dedektörü gövdeden olabildiğince uzak duvara alın. Soba borusunun tam üstüne ya da boru hattına yakın bir noktaya koymayın, çünkü orada ısı sensörü zorlar.

Sobanın bulunmadığı ama borusunun geçtiği odalara da dikkat edin. Borudaki gevşek bir ek ya da kurum tıkanıklığı gazı sobanın odasından başka bir odaya taşıyabilir. Evde sobalı oda dışında yatılıyorsa ikinci dedektör şarttır. En riskli zaman gecedir: közü bırakıp kapağı kapatarak ve havayı kısarak uyumak eksik yanmaya yol açar, gaz üretimini artırır.

Dedektör takmak sobayı güvenli hale getirmez, yalnız sorunu haber verir. Sobanın altına krom soba tablası koymak yangın riski için ayrı bir önlemdir; baca çekişi ve boru eklerini de ayrıca kontrol etmeniz gerekir.

Kombili Evde Dedektör Konumu

Kombi için karbonmonoksit dedektörü, kombinin durduğu yere göre konumlanır. Kombi mutfaktaysa dedektörü aynı odada, ocak ve aspiratörden uzak bir duvara ve kombiden 1-3 metre mesafeye takın. Yemek buharı ve yağ sensörü zamanla bozar, ocağın ısısı da yanlış alarm riskini artırır.

  • Kombi banyodaysa: Banyonun nemi sensöre zarar verir. Dedektörü banyo kapısının dışına, koridora takın.
  • Kombi kapalı balkondaysa: Kışın soğuk, dedektörün çalışma sıcaklığının altına inebilir; yoğuşma da dedektöre zarar verir. Balkona açılan odada, kapıya yakın bir nokta daha doğrudur.
  • Kombi dolap içindeyse: Dolabın içine değil, dolabın bulunduğu odaya takın.
  • Hermetik kombilerde: Yanma havası dışarıdan alındığı için risk daha düşüktür ama sıfır değildir. Baca bağlantısı gevşerse gaz yine içeri kaçabilir.

Bacalı cihazlarda mutfak aspiratörü de hesaba katılmalıdır. Güçlü bir aspiratör odanın havasını emerken baca gazını geri çekebilir, menfezin kapatılması da aynı sorunu büyütür.

Dedektör Nereye Takılmaz?

  • Sobanın, ocağın ya da kombinin tam üstüne
  • Banyo gibi buharlı ve nemli alanlara
  • Açılan pencere, dış kapı, menfez ve aspiratörün hava akımına
  • Perde, dolap ya da mobilya arkasına
  • Tavanla duvarın birleştiği köşeye, çünkü orada hava durgun kalır
  • Kılavuzda yazan sıcaklık aralığının dışına çıkan yerlere (ısıtılmayan balkon, boru hattının yanı)

Karbonmonoksit Alarmı Seçerken Nelere Bakılır?

Dedektör seçerken fiyattan önce standarda ve sensör ömrüne bakın. Görünüşü birbirine benzeyen iki cihazdan biri yıllarca güvenilir ölçüm yaparken diğerinin sensörü erken tükenebilir.

  • Standart: Evler için EN 50291-1 (Türkiye'deki karşılığı TS EN 50291-1). Karavan ya da teknede kullanacaksanız bu ortamlara uygunluğu ayrıca arayın.
  • Sensör ömrü: Süre modele göre değişir. Kutudaki son kullanma tarihine bakın; süresi geçen cihaz yenisiyle değiştirilir.
  • Güç kaynağı: Yalnız prize bağlı model elektrik kesildiğinde susar. Pilli ya da pil yedekli model tercih edin.
  • Gösterge: Ekranda ölçüm değeri görmek, servise durumu anlatırken işe yarar. Zorunlu değil.
  • Doğru gaz: Doğal gaz ve LPG dedektörü karbonmonoksiti ölçmez, duman dedektörü de ölçmez. Ürün kutusunda karbonmonoksit (CO) ibaresini arayın.

Montaj ve Düzenli Kontrol

  1. Sobadan ya da kombiden mesafeyi metreyle ölçüp noktayı işaretleyin.
  2. Duvarın türüne uygun dübel ve vidayı seçin; bunlar ve matkap ucu için Hırdavat ve El Aletleri kategorisine bakabilirsiniz.
  3. Pili takın ya da etkinleştirin ve test düğmesine basıp sireni dinleyin.
  4. Devreye alma ve değiştirme tarihini dedektörün üzerine yazın.
  5. Ayda bir test edin; ısıtma sezonundan önce tozunu kuru bezle alın.
  6. Boya ya da tiner kullanılacaksa dedektörü işlem bitene kadar sökün.

Test düğmesi çoğu modelde devre ve sirenin çalıştığını gösterir, sensörü tam olarak sınamaz. Bu nedenle son kullanma tarihi test sonucundan bağımsız olarak geçerlidir.

Alarm Çaldığında Ne Yapılır?

  1. Pencere ve kapıları açın; bunun için evde vakit kaybetmeyin.
  2. Herkesi dışarı çıkarın ve temiz havaya geçin.
  3. Mümkünse çıkarken sobayı ya da kombiyi kapatın, ama bunun için içeride beklemeyin.
  4. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ya da halsizlik varsa 112'yi arayın.
  5. Sebebi bulunmadan sobayı ya da kombiyi yeniden çalıştırmayın; soba için bacayı, kombi için yetkili servisi kontrol ettirin.

Dedektör baca bakımının yerine geçmez. Alarm susunca sorun bitmiş sayılmaz; gazın kaynağı bulunmadan soba ya da kombi yeniden yakılmamalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Karbonmonoksit dedektörü tavana mı duvara mı takılır?

İkisi de olur. Duvarda kapı ve pencere üst hizasının üzerinde, tavandan en az 15 cm aşağıda; tavanda duvardan en az 30 cm uzakta durmalıdır. Kılavuz farklı bir ölçü veriyorsa kılavuz geçerlidir.

Evde kaç dedektör gerekir?

Yakıtlı cihazın olduğu odaya en az bir tane gerekir; cihaz başka bir odadaysa uyunan odaya bir tane daha takın. Çok katlı evde her kata ayrı dedektör düşünün.

Doğal gaz dedektörü karbonmonoksiti algılar mı?

Hayır. Gaz dedektörü yanıcı gazın kaçağını, karbonmonoksit dedektörü eksik yanmanın ürettiği zehirli gazı ölçer. İkisini birden ancak kutusunda iki gazı da ölçtüğü açıkça yazan kombine modeller karşılar.

Alarm neden hemen çalmadı?

Ev tipi cihazlar düşük yoğunlukta bilerek gecikmeli, yüksek yoğunlukta ise çok daha kısa sürede öter. Bu yüzden alarm çalmadığı halde baş ağrısı ve bulantı varsa dedektöre güvenmeyip dışarı çıkın ve 112'yi arayın.

Soba Malzemesi ve Sorularınız İçin Bize Ulaşın

Evinizin planına göre hangi noktanın uygun olduğunu sormak için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz. Online mağazamız Türkiye geneline kargo yapıyor. Samsun ve çevresinde tadilat yaptıranlar için de malzeme bizden, ustalık da bizden.

Soba ve hırdavat malzemesini mağazadan seçin

Soba aksesuarları ve montaj malzemeleri online mağazamızda, Türkiye geneline kargo ile.

Mağazaya Git →

Kaynaklar

  1. Karbonmonoksit Zehirlenmesi — T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
  2. Karbonmonoksit Zehirlenmeleri Durumunda Yapılması Gerekenler — Çankırı İl Sağlık Müdürlüğü
  3. Karbonmonoksit Zehirlenmeleri ve Alınması Gereken Önlemler — T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Sivas İl Müdürlüğü
  4. EN 50292:2023 Electrical apparatus for the detection of carbon monoxide in domestic premises, caravans and boats - Guide on the selection, installation, use and maintenance — CENELECMontaj mesafeleri için
  5. EN 50291-1:2018 Gas detectors - Electrical apparatus for the detection of carbon monoxide in domestic premises - Part 1: Test methods and performance requirements — CENELECÜrün standardı için