Tuğla mı, Bims mi, Gazbeton mu? Duvar Örerken Malzeme Seçimi

Kısa cevap: Dış duvarda ısı yalıtımı öncelikse aynı kalınlıkta en iyi sonucu genellikle gazbeton verir, bims ise ikinci sırada gelir. Komşu daireyle ortak duvar gibi ses yalıtımının önemli olduğu yerlerde ağır malzeme avantajlıdır, yani tuğla ya da bims. Islak hacimlerde üçü de kullanılır ama gazbeton su emdiği için su yalıtımı ihmal edilmemelidir. Duvara mutfak dolabı, kombi gibi ağır yük asılacaksa malzemeye uygun dübel baştan seçilmelidir.

Üç Malzeme Arasındaki Temel Fark

Tuğla pişmiş kildir. Duvarda en çok yatay delikli tuğla kullanılır. Ağırdır, nefes alır, sıvayı iyi tutar. Ustası en kolay bulunan malzemedir ama ısı yalıtımı diğer ikisinin gerisinde kalır.

Bims pomza (volkanik süngertaşı) agregası ile çimentonun preslenmesiyle üretilen bloktur. Tuğladan hafif, gazbetondan ağırdır. Isı yalıtımı tuğladan iyidir, kütlesi sayesinde sesi de makul ölçüde keser. Blok boyutu büyük olduğu için duvar hızlı yükselir.

Gazbeton fabrikada buhar kürüyle üretilen, içi küçük hava gözenekleriyle dolu hafif bir bloktur. Ölçüleri hassas olduğu için kalın harç yerine birkaç milimetrelik ince derz yapıştırıcısıyla örülür. Bu sayede derzlerden ısı kaçağı azalır. Kolay kesilir, kolay oyulur. Buna karşılık su emmesi yüksektir ve hafif olduğu için sesi ağır malzemeler kadar iyi kesmez.

Üç malzeme de yanıcı değildir ve her birinin kendi TS EN standardı vardır: kil tuğla için TS EN 771-1, bims gibi agregalı beton bloklar için TS EN 771-3, gazbeton için TS EN 771-4. Aldığınız ürünün etiketinde bu standardın ve beyan edilen değerlerin yazılı olması gerekir.

Seçim Yaparken Bakılacak Ölçütler

• ✓Isı yalıtımı: Dış duvarda mantolama yapılmayacaksa duvarın kendi yalıtımı belirleyicidir. Burada sıralama genellikle gazbeton, bims, tuğla şeklindedir. Mantolama yapılacaksa fark küçülür.
• ✓Ses yalıtımı: Havadan gelen sesi duvarın kütlesi keser. Ortak duvarlarda ve yatak odası ile salon arasında ağır malzeme ya da daha kalın duvar tercih edilir.
• ✓Nem ve ıslak hacim: Banyo, tuvalet ve dış cephede gazbeton kullanılacaksa uygun astar, sıva ve su yalıtımı şarttır. Tuğla ve bims de korumasız bırakılmaz ama suya daha az duyarlıdır.
• ✓Duvara asılacak yük: Gazbetonda ve delikli tuğlada sıradan plastik dübel boşlukta tutunamaz. Ağır yükler için kimyasal ya da malzemeye özel dübel planlanmalıdır.
• ✓Ağırlık: Betonarme binada dolgu duvarlar taşıyıcı değildir ama döşemeye yük bindirir. Hafif malzeme yapının toplam kütlesini azaltır; bu da hem döşeme hem deprem davranışı açısından olumludur.
• ✓İşçilik ve usta: Gazbetonun avantajı ince derzle doğru örüldüğünde ortaya çıkar. Kalın harçla örülen gazbeton, yalıtım üstünlüğünün bir kısmını kaybeder.

Hangi Duvara Hangisi?

Dış duvar

Mantolama planlanmıyorsa gazbeton ya da yalıtım değeri yüksek bims mantıklıdır. Mantolama yapılacaksa duvar malzemesinin yalıtım farkı azalır; seçim ses, maliyet ve usta bulunabilirliğine göre yapılabilir. Mantolama levhası seçimini ayrı bir yazıda ele aldık.

Komşuyla ortak duvar ve iç bölmeler

Ortak duvarda ses önceliklidir; tuğla ya da bims daha iyi sonuç verir. Oda arası bölmelerde hafiflik ve hız öne çıkıyorsa ince gazbeton yeterlidir. Ama yatak odası ile salon arasında daha kalın ya da daha ağır bir duvar ileride çıkacak gürültü şikâyetini önler.

Banyo ve mutfak

Seramik kaplanacak ıslak duvarlarda üç malzeme de kullanılabilir. Gazbetonda yüzey astarı ve köşelerde su yalıtımı daha da önemlidir. Mutfakta asma dolap, banyoda klozet rezervuarı ya da lavabo asılacaksa bunların yerini duvarı örmeden önce işaretleyin; böylece bağlantı noktasını sıva bittikten sonra aramak zorunda kalmazsınız.

Duvar Örerken Sık Yapılan Hatalar

1. İlk sırayı terazisiz başlatmak. İlk sıra düzgün değilse hata her sırada büyür. İlk sırayı harçla tam tesviye edin, terazi ve mastar ile kontrol edin.
2. Gazbetonu kalın çimento harcıyla örmek. Kalın derz ısı köprüsü olur; harç ile blok farklı oranda çektiği için derzde çatlak açılır. İnce derz yapıştırıcısı ve dişli mala kullanın.
3. Derzleri şaşırtmamak. Üst sıradaki blok alttaki birleşimin tam üstüne gelirse duvarda düşey çatlak hattı oluşur. Her sırayı yarım ya da en az çeyrek blok kaydırın.
4. Duvarı tavana sıkıca dayamak. Kiriş ve döşeme sehim yaptığında duvar ezilip çatlar. Üstte küçük bir boşluk bırakıp esnek bir malzemeyle kapatmak daha doğrudur.
5. Farklı malzemenin birleştiği yeri sıvayla geçiştirmek. Tuğla ile betonarme ya da gazbeton ile bims birleşimlerinde sıva içine file konmazsa birleşim hattı birkaç ay içinde çatlak olarak geri gelir.
6. Tesisat kanallarını sonradan kırarak açmak. Gazbeton kolayca oyulur ama tuğla ve bimste kırıcıyla açılan kanal duvarı zayıflatır. Elektrik ve su hatlarının nereden geçeceğine duvar yükselmeden karar verin.

Sık Sorulan Sorular

Gazbeton duvara televizyon ya da dolap asılır mı?

Asılır, ama sıradan plastik dübelle değil. Gazbetonun gözenekli yapısında genişleyen dübel tutunamaz; gazbetona özel dübel ya da kimyasal dübel kullanın. Kombi ya da dolu bir kitaplık gibi çok ağır bir yük asacaksanız askı yerini ustaya duvar yükselmeden söyleyin.

Bims mi daha iyi, tuğla mı?

Isı yalıtımı ve örme hızı açısından bims genellikle tuğladan öndedir. Tuğla ise sıva tutma, kolay işçilik ve usta bulunabilirliği açısından avantajlıdır. Dış duvarda mantolama yapılacaksa ikisi arasındaki fark küçülür.

Mevcut bir dairede duvar malzemesini değiştirebilir miyim?

Betonarme binada dolgu duvarı değiştirmek mümkündür, ama döşemeye binen yük değişir ve taşıyıcı elemanlara (kolon, kiriş, perde) kesinlikle dokunulmamalıdır. Hangi duvarın taşıyıcı olduğundan emin değilseniz önce projeye bakın ya da bir inşaat mühendisine danışın.

Gazbeton dış cephede çıplak bırakılır mı?

Bırakılmamalıdır. Gazbeton çok su emer; yağmur alan yüzey uygun sıva ve dış cephe boyasıyla ya da mantolamayla korunmalıdır. Korumasız kalan duvar ıslandıkça yalıtım değeri düşer ve iç yüzde rutubet görülebilir.

Projeniz İçin Danışın

Duvar malzemesi seçimi binanın yönüne, mantolama planına ve duvara binecek yüklere göre değişir. İnce derz yapıştırıcısından sıva filesine kadar yardımcı malzemeleri Samsun Canik'teki mağazamızda görebilir, sorularınızı telefonla ya da iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.